Historia APA / Artykuły na temat APA

Artykuł z roku 2002

Andrzej Maria Borkowski


Zrzeszenie Artystów Plastyków Polskich w Wielkiej Brytanii


Zrzeszenie Artystów Plastyków Polskich w Wielkiej Brytanii znane też jest jako APA czyli Association of Polish Artists in Great Britain.
Korzeniami swymi sięga jeszcze lat przedwojennych, kiedy w roku 1935 zaprezentowano pierwszą na wyspie wystawę współczesnej sztuki polskiej, a niedługo potem osiadło tutaj kilkoro artystów m.in. Feliks Topolski, Marek Żuławski, Henryk Gotlib. Nowa grupa polskich twórców znalazła się wsród żolnierzy przybyłych do Wielkiej Brytanii po upadku Francji. Byli wsród nich między innymi Jankiel Adler, Rajmund Kanelba, Adam Kossowski, Tadeusz Koper, Mariam Kratochwil, Witold Mars, Tadeusz Potworowski, Zdzisław Ruszkowski, Franciszka Themerson, Aleksander Żyw, obok grafików i projektantów graficznych takich jak Janina Konarska czy Wojciech Jastrzębowski. To z ich inicjatywy pod koniec wojny powstało Society of Polish Artists in Great Britain, będące początkiem obecnego Zrzeszenia.


Z przybyciem na Wyspy Brytyjskie polskich oddziałów z Włoch, w latach 1946-47, znacznie rozszerzyło się i odmłodziło tutejsze polskie środowisko artystyczne. Wielu młodych podjęło studia artystyczne na brytyjskich uczelniach, a najaktywniejsi w roku 1949 stworzyli własną ”Grupe 49”. Pod obecną nazwą nasze Zrzeszenie zaczęło działać od roku 1956 i w swojej wciąz aktualnej deklaracji, za główny cel uznało stworzenie platformy dla wymiany idei w szerokim kontekście, wspólnie podzielanej praktyki artystycznej i kulturowej tradycji. Drogą realizacji tego celu są wystawy, spotkania i dyskusje.

Dziś Zrzeszenie liczy sobie blisko 80 członków. Są wśród nich m.in. Janina Baranowska, Jan Kępinski, Andrzej Dawidowski, Marysia Jaczyńska, Olga Sieńko, Danuta Sołowiej, Andrzej Kuhn, Leszek Muszyński, Ewa Wnek-Webb, Maria Hutton, Andrzej Pass, Danuta Piesakowska, Halina Klecka, Danuta Laskowska, Sławomir Blatton, Halina Nekanda-Trepka, Andrzej Maria Borkowski, Andrzej Bobrowski, Lechosława Chmielowska-Amit, Raya Herzig, Elzbieta Chojak Myszko, Małgorzata Chmielewska, Krystyna Dankiewicz, Alicja Mazur, Wojciech Sobczyński i wielu innych.

Co roku w Galerii londynskiego POSK’u odbywają się dwie zbiorowe wystawy naszej grupy, z których w ostatnich latach jedna miała charakter otwarty, druga proponowała indywidualną interpretację, wspólnie wybranego na Walnym Zebraniu tematu.
Na tych samych dorocznych Walnych Zebraniach wybierany też jest Zarząd Zrzeszenia.


Coraz częsciej pojawiają się w Zrzeszeniu nowe twarze. Ale nie zapominajmy i o kolegach, którzy odeszli.
W nie spełna pół roku po śmierci jednego z najciekawszych malarzy polskiego środowiska w Londynie, Stanisława Frenkla, prezesa naszego Zrzeszenia w roku 1979, otworzono w jednej z sal Ambasady RP w Londynie, niewielką, malarską retrospektywę jego intrygującej twórczosci.
Złożyły się na nią 23 obrazy, czasem swego powstania obejmujące niemal pół wieku: od portretu Żony Anny z roku 1957, dzieła będącego jeszcze hołdem dla ekspresjonistycznej,”witrażowej” w swych czarnych obrysach sztuki Francuza Rouaulta, poprzez nie pokazywane od lat, szeroko malowane postacie jeźdźców: ”Hannibala”, „Wielką Paradę” i znakomite „Pulcinella” z końca lat 60-tych i początku 70-tych, aż po niedawno malowaną Żone rzeźnika z końca lat 1990.

 

English/Polski